praatje van de maand december 2011

“Praatje van de Maand”.
  29 December 2011

Stille Nacht.
Ongetwijfeld is ook dit jaar weer in veel Kerstvieringen het prachtige lied “Stille Nacht Heilige Nacht” gezongen.
In kerken, scholen, verenigingen en ook thuis.
Bij mij kwam de gedachte op hoe zo'n lied is ontstaan en hoe oud het is.
Na wat zoeken kwam ik er achter dat er verschillende meningen over zijn. Al lezende en zoekende,   vertel  ik u mijn ”eigen” anekdote.
Aldus geschiedde:
24 december 1818.
Joseph Mohr was hulppriester in Oberdorf in Tirol. De Sankt Nikolaus-kerk in het kleine bergdorp op 700 meter hoogte werd in de kerstnacht altijd druk bezocht.
Het was beslist geen donkere nacht want de sneeuw lag meters dik over de bergen. Overal stonden bordjes met “Verboden te jodelen”, vanwege het lawinegevaar.
De priester was een aantal dagen van te voren druk bezig met de voorbereidingen van de Kerstnachtdienst.
Dan komt hij er tot zijn grote schrik achter dat het orgel er de brui aan heeft gegeven. Het oude orgel zwijgt en blijft zwijgen. Dat is een ramp in de kerstnacht want vrijwel het hele dorp, ( voor het merendeel  boeren ) gaan in de kerstnacht ter kerke.
Bij nader onderzoek blijkt dat muizen de blaasbalg hebben doorgeknaagd. Dit kan onmogelijk voor de dienst nog gerepareerd worden. Opeens herinnerd Mohr zich het gedicht wat hij twee jaar geleden heeft geschreven en in de la is blijven liggen. Hij zoekt het vel met de dichtregels en met spoed langlaufd hij naar zijn vriend  Franz Gruber, die organist is in het naburig dorp Arnsdorf. Die componeert even snel een melodie op de tekst die hem aangeleverd word en enige dagen later kan alsnog – met gitaar begeleiding – de samenzang worden gedaan in het kleine, katholieke kerkje. Geen orgelmuziek maar er is wel een prachtig nieuw lied geboren.
We bedoelen het alom bekende kerstlied: Stille Nacht Heilige Nacht dat jaarlijks door miljoenen mensen wordt gezongen.
Het lied bleef voorlopig alleen in Oberndorf bekend, maar in 1825 werd het partituur 'gestolen' door de orgelbouwer Karl Mauracher, die het lied meenam naar Fügen in Tirol.
Daar namen verschillende koren het zangstuk in hun repertoire op en zo begon het lied zijn wereldreis. Eerst in Europa en in 1839 voor het eerst daarbuiten, in New York. Opmerkelijk is dat het lied door zowel de rooms-katholieke als de protestantse kerk is overgenomen.
Vandaag de dag zijn er meer dan 300 vertalingen in verschillende talen en dialecten bekent.
In 1913 kwam er een einde aan de Sint-Nicolaaskerk in Oberndorf. Na talloze overstromingen van een nabijgelegen rivier werd het vervallen gebouw afgebroken. In 1937 werd op de ruïnes een kapel gebouwd die naar het beroemde kerstlied is vernoemd: “De Stille Nacht Kapel”.
In de glas-in-loodramen staan de afbeeldingen van Mohr en Gruber.
In het grensplaatsje Oberndorf komen ieder jaar zo'n 150.000 toeristen, die behalve de kapel de vele souvenirwinkeltjes en het plaatselijke museum bezoeken. Daarmee is "Stille Nacht, Heilige Nacht", de beroemdste kersthit aller tijden, al jarenlang de grootste bron van inkomsten voor de inwoners van Oberndorf.

Onze kerstavond werd druk bezocht en tijdens gedichten, zang, verhalen en een quiz genoten we van een High Tea.
Fout, fout, Janny!! Als het op een avond is noem je zoiets After Eight Tea. ( ook goed).
Het was sfeervol en gezellig, waarbij de glühwein niet ontbrak.
Bedankt Kerkstraat voor de organisatie.
Het nieuwe jaarprogramma voor 2012 staat ook op de site. We hopen en verwachten dat de avonden weer druk worden bezocht.

Geheel in de sfeer van dit praatje wil ik afsluiten met een vertaling van Stille Nacht en wel in het Gronings dialect. Dat lijkt me wel aardig.

Stille nacht, Hillege nacht,
Doavids zeun, laank verwacht.
Kwam ien Bethlem ien vijstaal terecht.
Wer op strobéer ien krubke legd.
Hai, Gods haailege Zeun,
Hai, Gods haailege Zeun.

Hulploos Kiend, haaileg Kiend.
Bie wel elk, ’t leeevm viendt
In joen laifde wer Ie veur ons arm,
Om veur zunde van wereld te staarvm
Heer ik dank Joe deurveur,
Heer ik dank Joe deurveur.

Stille nacht, Hillege nacht,
Vrede komt, deur Zien macht.
Veur een wereld verloorn ien schuld.
Gods belofte wordt eerlieks vervuld,
Amen God aale eer!
Amen God aale eer!

Met de wens dat het nieuwe jaar mag brengen wat u ervan verwacht,
sluit ik dit praatje af.
Groetjes Janny.

Laatst gewijzigd door Janny Buitenhuis op 30-12-2011.

<< terug